15 januari 2019 | Rob Stuiver |

Na iedere daling van pak ’m beet 20% wordt het kaf van het koren gescheiden. Beleggers die dachten goud te verdienen aan beleggingen met een hefboom komen van een koude kermis thuis. De daling heeft hen te veel geld én emotie gekost, vaak stoppen ze met beleggen. Dat is doodzonde, wij zijn al 25 jaar hefboombeleggers en dat heeft ons geen windeieren gelegd.

Een Hefboom samenstellen kan op verschillende manieren

Je kunt zelf vast een paar manieren van hefboombeleggen benoemen: krediet tegenover aandelen, call opties kopen, turbo’s long kopen, puts schrijven of futures kopen. Eén ding hebben die zaken met elkaar gemeen, teveel hefboom is niet goed. Het is immers de bedoeling dat je élke beleggingsstrategie in elke beurs vol kan houden.

Simpel voorbeeld: wanneer een belegger met een hefboom van 5 belegt in de aandelenmarkt en er een correctie optreed van 20%… Nou, dan is gewoon al je geld weg. Je denkt misschien dat dit ‘een beetje dom’ is maar er zijn heel veel producten te verkrijgen met een hefboom groter dan vijf. Daarnaast realiseren sommige beleggers zich ook niet hoeveel hefboom er zit in hun geschreven put opties. Daar komen ze in de correctie vaak achter door een belletje van de bank…en dan is het waarschijnlijk te laat. Door dit beleggingstrauma stoppen ze dan met beleggen, of moet je zeggen speculeren? Zij hebben dan hun lesje wel geleerd. Wij houden het bij beleggen, speculeren is niet ons ding.

Voorkomen is beter dan genezen

Voorkomen kan op twee manieren. De eerste is de paternalistische insteek, dat je nooit met geleend geld moet beleggen. Lekker makkelijk, maar gooi je dan het kind niet met het badwater weg? Alsof een hefboom altijd slecht is. En hier komen we dan op de tweede manier. Wij durven wel te wedden dat minstens de helft van onze lezers ooit wel een flinke hefboombelegging heeft gedaan. Zij kochten een huis met vaak meer dan 80% geleend geld. Onverantwoord? Niet als je redelijk zeker bent dat je de maandelijkse lasten kan opbrengen en op termijn de veronderstelling doet dat huizenprijzen gematigd stijgen.

Het effect van een hefboom op de lange termijn

Tsja, die maandelijkse lasten. Er zijn vast niet zoveel beleggers die elke maand EUR 1.000 of EUR 1.500 opzij willen zetten om met een hefboom te gaan beleggen. Al is dat wel super lucratief overigens, kijk maar eens naar de volgende grafiek:

Bron: Bloomberg, SPX= S&P500; SSO = hefboom 2; SPXL = hefboom 3 

In de grafiek zie je wat een US belegging zonder hefboom, met hefboom 2 en 3 zou hebben opgeleverd over de laatste 10 jaar. Hoewel de schommelingen steeds groter worden naarmate de hefboom hoger is… zijn de rendementen om van te watertanden.

Het effect van een hefboom tijdens turbulente markten

Beter is het echter om naar de afgelopen vijf jaar te kijken. Weliswaar een kortere periode maar wel een periode die een veel reëler beeld geeft. De 10-jaars periode 2009-2018 start namelijk net na de financiële crisis. Tijdens de periode 2014-2018 heeft zich twee keer een daling van 20% voorgedaan. De laatste daling was zeer recent en eindigde tijdens kerst, althans door lijkt het op dit moment op. Voor velen zijn dat verse beleggingswonden.

Bron: Bloomberg, SPX= S&P500; SSO = hefboom 2; SPXL = hefboom 3; CMBKXODM = hefboom 4

Omdat er tevens een variant is met een hefboom van 4 hebben we die ook opgenomen. Bekijk maar eens hoe het die vergaat en of de verliezen niet de pan uit rijzen…

De hefboom lijkt bij lange na niet te worden omgezet in een dito extra rendement!

Wanneer je goed naar de rendementen kijkt valt je toch iets vreemds op. De beurs deed over die 5 jaar, met alle ups-and-downs, ruim 8,5% gemiddeld per jaar.

De belegging met een hefboom 2 van verwacht je dan uit te komen rond de 17% gemiddeld per jaar….toch? Maar er staat slechts 13,4%. Hebben we dan te hoge verwachtingen? Deels wel.

Ten eerste moet er over die 5 jaar jaarlijks een slordige 1% rente betaald worden over het geleende (hefboom) gedeelte. Ten tweede betaal je voor de “handelskosten” die er dagelijks voor zorgen dat je hefboom weer precies op 2 uitkomt. Ook dat kost ongeveer 1% op jaarbasis. Dus een rendement van 15% zou realistischer zijn…maar ook dat wordt niet gehaald.

Dan blijft we dus nog 1,6% underperformance over (17% – 2% – 13,4%) die niet te verklaren is door de “handelskosten” en de rente. Het zit in de in de zogenoemde ‘gamma’ kosten. Dat zijn kosten die kunnen worden toegeschreven aan het effect dat sterke schommelingen op de beurs hebben op de hoogte van de hefboom.

De ‘gamma’ kosten kunnen rendement behoorlijk ‘verpesten’

Het best zijn de ‘gamma’ kosten uit te leggen met een vereenvoudigd rekenvoorbeeld waarbij wij uitgaan van een flinke daling van de beurs met een daaropvolgend herstel naar het beginpunt van de daling.

Stel dat de index daalt van 100 punten naar 95 punten, een daling van 5%. Het effect op de daling van de hefboombelegging met hefboom 2 is als volgt. Rekenkundig daalt deze dan met twee keer 5%, ofwel -10%. Het netto-effect is nog iets groter door de “handelskosten” en de rente (deze laten voor het gemak buiten beschouwing). De hefboombelegging komt uit op 90.

De index stijgt vervolgens van 95 punten terug naar 100 punten, een stijging van 5,3%. Per saldo is er niks gebeurd met je belegging. Maar nu de hefboombelegging. Deze stijgt rekenkundig met twee keer 5,3% (10,6%) naar 99,5%. Plots loopt je 0,5% achter de feiten aan.

Het ‘gamma’ effect is bij belegging met hefboom 2 is nog wel te overzien. Uiteindelijk is 13,4% gemiddeld per jaar toch nog een heel mooi rendement.

Hoe hoger de hefboom hoe meer ‘gamma’ kosten

Het gamma effect bij een constante hefboom kan heel vervelend worden. Kijk maar eens naar de rendementen met hefboom 3 (16,98%) of zelfs hefboom 4 (18,58%). De rendementen liggen nog wel iets hoger dan het rendement van hefboom 2 (13,39%) maar het marginale effect wordt steeds kleiner. Dit terwijl het risico van deze producten wél met een factor 2, 3 of 4 hoger ligt.

Conclusie

Beleggen met een hefboom van 3 of 4, gecorrigeerd voor risico, levert zeer matige resultaten op. Vandaar dat wij altijd pleiten voor maximale hefboom van 2. Dit projecteren wij altijd op de gehele beleggingsportefeuille zodat de hefboom er per positie best een stukje hoger/lager kan liggen. Als het per saldo maar weer klopt.

Voor wie het allemaal zelf doet kan het zeker verstandig zijn om eens te beginnen met een hefboom van 1,25. Daarmee haal je, voor zover aandelen een hoger rendement opleveren dan de rentelast, toch een mooi extra rendement naar je toe. Daarbij heb je ook weinig tot geen last van alle nerveuze toestanden bij beursdalingen én je bespaart veel ‘gamma’ kosten.

Succes met je hefboombelegging, maak ’t niet te bont. Denk nog eens aan deze blog als u weer een turbo koop met een hefboom hoger dan 2… Wij beleggen zelf al jaren met een hefboom, we hebben er zelfs een beleggingsfonds van gemaakt (het VOC Fonds). Werkelijk bijna alles over onze beleggingsfilosofie is terug te vinden op onze website: www.vocbeleggen.nl. Doe er je voordeel mee.

 

Deze blog dient slechts ter informatie en is niet bedoeld als advies en niet toegespitst op de persoonlijke situatie van individuen. Rob Stuiver is fundmanager van het VOC Fonds en het RBA Fonds. Participeren is mogelijk vanaf EUR 100.000. Hij schrijft deze blog op persoonlijke titel voor het kennisportaal op www.vocbeleggen.nl. De effectenposities die in deze blogs besproken worden zijn (bijna) altijd onderdeel van zijn beleggingsstrategie waardoor hij hier positie in heeft. De informatie in deze blog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op info@vocbeleggen.nl.

Lees ook onze blogs

Fantasierijke aandelen trekken een sprint, oppassen geblazen?

16 april 2019 | Rob Stuiver | Blogs Portefeuille opbouw

De AEX staat dit jaar al weer 16 procent in de plus. Fantasierijke aandelen, die wat harder op en neer bewegen, staan inmiddels ruim 20 procent hoger. Volgens ons doet dit soort aandelen, als groep, op de lange termijn, juist beduidend minder dan de index.

10 Knikkers verdienen met een calloptie Eurostoxx 50

24 januari 2019 | Rob Stuiver | Blogs Opties

Weinig aandacht in onze blogs de afgelopen jaren voor de Eurostoxx 50. Gelukkig maar, de index staat precies op hetzelfde niveau als vijf jaar geleden. Net boven de 3.100 punten. In de tussentijd tikten we 3.800 aan in 2015 en 3.700 in 2018.

Interesse in de nieuwsbrief en blogs?

Ja, ik wil mij graag inschrijven

naar het inschrijfformulier